أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

712

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 3 ) . نسخهء فارسى مىافزايد : « چون زير بغل و بن ران [ تهيگاه ] و مانند آن » . ( 4 ) . النوره - آهك زنده ( نك . شمارهء 1061 ) ؛ مخلوط آهك زنده و زرنيخ ( 8 / 1 قسمت ) را نيز كه براى زدودن موها به كار مىبرند ، با همين نام مشخص مىكنند ؛ Lane ، 2866 . ( 5 ) . العثر . 692 . عتم 1 ابو حنيفه : اين چيزى شبيه زيتون است كه در [ كوه ] سرات مىرويد . اصمعى : خلال دندان را از عتم كه زيتون دشتى است ، از بشام 2 ، اراك و ضرو كه درخت سقز است ، به دست مىآورند . ابن دريد : عتم درخت زيتونى است كه در كوه سرات مىرويد و بار نمىدهد . ابو حنيفه : ميوهء [ عتم ] زغبج 3 است ؛ آن شبيه حبهء انگور است اما آنها را نمىكارند . برگ‌هاى [ عتم ] شبيه برگ‌هاى ينبوت است . آن [ خود ] بزرگ مىشود . [ در پى آن ] مىگويد : شحس 4 - « زيتون كوهى » است و آن را نمىكارند . ( 1 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : العثم ، بايد خواند العتم ، ( Lane ، 1949 ) - Olea oleaster L . ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 44 ؛ ميمون ، 130 ؛ عيسى ، 14 127 . زيزفون ( Phillyrea latifolia L . ) را نيز با اين نام مشخص مىكنند ؛ عيسى ، 8 138 ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 44 . ( 2 ) . البشام - Commiphora opobalsamum Engl . ؛ عيسى ، 7 55 . ( 3 ) . الزغبج ، قس . ابو حنيفه ، 480 ؛ لسان العرب ، II ، 288 : الزغنج . ( 4 ) . الشحس - Phillyrea latifolia L . ؛ عيسى ، 80 138 ؛ بدويان ، 2634 . 693 . عدس 1 اهوازى : به رومى فكى 2 ، در مكه بلسن 3 ، به فارسى نرسك 4 ، به سجستانى شره 5 مىنامند . مؤلّف الياقوتة ، علس و بلس 6 همان « عدس » است . ( 1 ) . Lens esculenta Moench . ؛ سراپيون ، 204 ؛ ابو منصور ، 391 ؛ ابن سينا ، 546 ؛ عيسى ، 1 107 . ( 2 ) . فكى - يونانى ؛ ديوسكوريد ، II ، 107 : فاقوس ( ) . ( 3 ) . البلسن ، نك . شمارهء 174 . ( 4 ) . نرسك ، قس . II , Vullers ، 1304 . ( 5 ) . نسخهء الف : شره .